Nationaal programma voor het behoud van het papieren erfgoed

Digitalisering: preservation imaging

Voor Metamorfoze is digitalisering (preservation imaging) een conserveringsmethode. Van het papieren origineel wordt een digitale kopie gemaakt.

De informatie van het papieren origineel wordt overgezet op een andere drager door middel van hoogwaardige digitalisering: preservation imaging. De term preservation houdt in dat de digitale afbeeldingen van een dusdanige kwaliteit moeten zijn dat ze het originele materiaal kunnen vervangen. De originelen worden immers na conservering onttrokken aan het gebruik.

In het Metamorfoze-project worden twee soorten images geproduceerd: digitale masterbestanden ten behoeve van de duurzame opslag en afgeleide images ten behoeve van de beschikbaarstelling aan de gebruikers. 

Duurzame opslag

De masterbestanden worden duurzaam opgeslagen. Voor het traject Boeken, Kranten en Tijdschriften gaan de bestanden naar het Digitaal magazijn van de Koninklijke Bibliotheek, voor het traject Archieven en Collecties worden de bestanden opgeslagen in het e-Depot van het Nationaal Archief.

Richtlijnen preservation imaging

Om een optimale kwaliteit van de digitale kopie te waarborgen heeft Bureau Metamorfoze Richtlijnen Preservation Imaging Metamorfoze uitgegeven. Hierin staan technische kwaliteitsstandaarden waaraan de digitale images voor Metamorfoze moeten voldoen. De richtlijnen zijn normstellend en vooral bedoeld voor digitaliseringsbedrijven. Het doel van de richtlijnen is de kwaliteit van het programma Metamorfoze als geheel te waarborgen en de kwaliteit van de images in het bijzonder.

De in dit kader geproduceerde preservation masters moeten een zodanige kwaliteit en meetbare relatie tot de originelen hebben, dat ze het originele materiaal kunnen vervangen. Daarmee wordt bedoeld dat alle informatie die zichtbaar is in het origineel ook zichtbaar moet zijn in de preservation master; de informatieoverdracht moet volledig zijn.

Drie kwaliteitsniveaus

Metamorfoze werkt met drie kwaliteitsniveaus:

Metamorfoze: dit hoge kwaliteitsniveau van digitalisering is bedoeld voor het digitaliseren van originelen die als kunstwerken worden gezien, zoals brieven met tekeningen van Vincent van Gogh of kaarten, fotocollecties en schilderijen.

Metamorfoze Light: dit tweede kwaliteitsniveau van digitalisering is bedoeld voor het digitaliseren van originelen waarbij de kleurnauwkeurigheid een iets minder belangrijke rol speelt. Voorbeelden hiervan zijn boeken, kranten, tijdschriften en handschriftelijk materiaal.

Metamorfoze Extra Light: dit derde kwaliteitsniveau is uitsluitend bedoeld voor het digitaliseren van boeken, kranten en tijdschriften.

Per niveau vindt u in de richtlijnen de verschillende technische criteria en toleranties genoemd. Aan de hand van deze criteria en toleranties kan de technische kwaliteit van de preservation master objectief beoordeeld worden. Deze objectieve beoordeling wordt uitgevoerd met behulp van technische targets en software. Naast de objectieve beoordelingsmethodiek moet een digitaal beeld ook altijd visueel beoordeeld worden op artefacten.