Nationaal programma voor het behoud van het papieren erfgoed

Werkgroep GezOnd

De Werkgroep GezOnd heeft in opdracht van Bureau Metamorfoze van 2005 tot 2014 onderzoek gedaan, gericht op de conservering van papier. De werkgroep bestond uit conserveringsdeskundigen van de Koninklijke Bibliotheek, het Nationaal Archief en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Het conserveringsonderzoek is gedaan naar aanleiding van vragen van Bureau Metamorfoze en restauratoren in het veld.

Vijf onderzoeksgebieden

De werkgroep heeft zich gericht op onderzoek naar:

  1. Inktvraat: de werkgroep heeft twee aanvullende modellen voor inktvraatbehandeling ontwikkeld. Het ene model is een steekproefprotocol dat via de UPAA-steekproefmethode de omvang van inktvraat in het archief bepaalt. Het andere is een beslissingsmodel om op het niveau van het individuele document te bepalen wanneer over te gaan tot inktvraatbehandeling.
  2. Boekverpakken: een richtlijn, bedoeld voor bibliotheken en andere boekbeherende instellingen die meedoen aan het Metamorfoze-programma, voor het verpakken van boeken na behandeling.
  3. Neveneffecten: het doel van het onderzoek was het verkrijgen van een methodiek voor het nemen van een beargumenteerde  en kosteneffectieve beslissing over wel of niet te behandelen.
  4. Portable Microfader: ontwikkeling van een draagbaar instrument om de lichtgevoeligheid van objecten direct te bepalen.
  5. Luchtzuivering: de (on)zin van luchtzuivering in depots. Bij het in beeld brengen van het gehele pad, van bron van verontreiniging tot interactie met het papieren object en het effect daarvan, wordt steeds duidelijker dat externe bronnen niet het grootste waardeverlies veroorzaken. Wat is de noodzaak en nut van zware buitenluchtfiltratie? En wat is de meest efficiënte inzet van middelen om de kwaliteit van behoud te optimaliseren?

Wij houden van papier

De onderzoekers van GezOnd presenteerden hun onderzoeksresultaten over papierconservering op het Metamorfoze-symposium ‘Houden van papier!’ op 14 november 2013.