Nationaal programma voor het behoud van het papieren erfgoed

Digitalisering archief de Hollandsche Molen

[30 01 2018]

De Vereniging de Hollandsche Molen start een Metamorfozeproject voor hun archief uit de periode 1923-1950. De Vereniging zorgt voor de conservering en digitalisering van het archief en na de afronding van het project voor het online beschikbaar stellen via allemolens.nl.

De Vereniging behartigt de belangen van de historische wind- en watermolens in Nederland. De archiefvorming vond direct na de oprichting in 1923 plaats en gaat door tot op de huidige dag. Het archief omvat alle correspondentie van de Vereniging met derden, zoals met moleneigenaren, molenbouwers, overheden (zowel landelijk, provinciaal als plaatselijk) en molenliefhebbers. Het archief bevat tevens per molen een dossier met correspondentie, bouwtekeningen en vergunningen vanaf 1923.

Behoud van molens en het molenaarsvak

Het archief bevat veel originele brieven van lang verdwenen molenfirma's. Bij deze correspondentie zijn ook bouwtekeningen opgenomen aan de hand waarvan restauraties, verbeteringen of onderhoud is uitgevoerd. In de bewaarde boekjes die molenmakers/knechten meenamen naar het werk staan aantekeningen over het gedane werk. Aan de hand hiervan is goed te zien hoe de molenmaker vroeger werkte.

Nederland is een typisch molenland. Vanaf de middeleeuwen worden molens niet alleen gebruikt voor malen en zagen, maar ook voor olie slaan, papier maken,het drooghouden van polders en het droogmalen van door turfwinning ontstane meren. Het archief omvat gegevens die door het uitsterven van het molenaarsberoep in ieder geval op papier behouden blijven.

De archieven weerspiegelen de economische positie van molens, en de daarmee samenhangende strijd voor het behoud ervan. Die veranderde door de decennia heen. De reacties van verschillende overheden op de wens tot behoud is goed te volgen, evenals de toenemende steun vanuit de bevolking. Molens werden steeds meer als iconisch erfgoed beschouwd en de Vereniging speelde daar op in. Je kunt de veranderingen volgen voor de waardering van conservering, herstel en restauratie van molens. 

Molens in het Geheugen

In 2008 is beeldmateriaal van molens gedigitaliseerd voor het Geheugen van Nederland. Op het Geheugen staan meer dan vijfduizend prentbriefkaarten en foto’s van molens en topografische kaarten.

Projectplan goedgekeurd

De Vereniging Hollandsche Molen startte het project met een aanvraag voor de voorjaarsronde van 2017. Nu het projectplan officieel is goedkeuring kan het project starten. Door de conservering en digitalisering blijft het archief voor de toekomst behouden en komt het aan het eind van het traject voor iedereen online beschikbaar.